Workshops Plattelandsontwikkeling Playa Oost en Rincon zeer succesvol verlopen

Meer dan zestig mensen namen deel aan de twee workshops voor de ontwikkeling van Playa Oost en Rincon. Niet alle resultaten waren nieuw, maar de aanpak en het proces wel. De workshops gingen uit van een ‘bottom up’ benadering; niet de beleidmaker komt met een plan voor de ontwikkeling van het platteland, maar de bewoners.

De workshops, opgezet door het ministerie van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie, waren bedoeld om de ideeën van de bewoners, de lokale ondernemers en NGO’s te horen. Deze direct betrokkenen zijn tenslotte de echte kenners van de gebieden. In Mangazina di Rei gaven de organisatoren de eindpresentatie van beide workshops. Danilo Christiaan van Mangazina deelde met de aanwezigen de slotconclusies van de bijeenkomst over Rincon. Hij gaf een inkijk in de naar voren gekomen knelpunten. “Net als in Playa Oost is ook in Rincon water een probleem, zowel de beschikbaarheid als het kunnen vasthouden ervan. Ook speelt hier dat de kunukero’s niet georganiseerd zijn – wat lastig is omdat niemand aanspreekpunt is – en dat sommige kunuku’s wel twintig eigenaren hebben.”

Schoonheid en vergrijzing
De deelnemers zagen een aantal knelpunten. De leegloop van Rincon en de vergrijzing was een belangrijk punt. Dit wordt mede veroorzaakt door gebrek aan investeringen in het gebied waardoor alle ontwikkeling stokt. Daarnaast vormen leguanen, lora’s en loslopende geiten, ezels en varkens een probleem omdat ze alles, inclusief voedselgewassen, opeten. Ook criminaliteit, diefstal en onveiligheid zijn punten van zorg van de deelnemers van de workshops.
Ook zagen de deelnemers veel kansen. De grote betrokkenheid van de kunukero’s en het groot aantal ondernemers zijn een goede voedingsbodem om verder te komen. De schoonheid van de gebieden, de natuur en de lokale landbouw werden door iedereen als grote kans gezien voor eco-en agrotoerisme. “Organiseer dat toeristen op de kunuku kunnen overnachten. Daar is absolute rust en wordt het platteland pas echt ervaren”, zei Christiaan. Rincon ligt tussen natuurpark Washington Slagbaai en Cultuurpark Mangazina di Rei – beide toeristenspots en het stadje is bovendien een beschermd dorpsgezicht met een rijke culturele eigenheid. Vanuit de workshop werd geopperd om in Rincon zowel vis als vlees te produceren en in Playa Oost veevoer te produceren. Dat laatste is belangrijk om het loslopend vee tegen te gaan; als de dieren worden gevoederd, hoeven ze niet op zoek naar voedsel waarbij ze alles kaal vreten.
Het platteland geldt voor alle lokale betrokkenen als ideale leeromgeving. Opvallend was het idee uit Playa Oost om mensen uit de gevangenis te laten werken in de landbouw. De gevangenis staat gepland in het tuinbouwgebied dus reisafstand is er niet. Het idee om gevangenen te laten werken, werd tijdens de eindpresentatie in Mangazina met enthousiasme ontvangen. Gekoppeld aan educatie kan het de gevangenen op het juiste pad naar een eerlijke toekomst zetten.

Schoon water en sociale cohesie
De organisatoren van de workshops, Boone en Schutjes, werken bij de Dienst Landelijk Gebied van het ministerie van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie (EL&I). De opdracht voor de workshops kwam van het ministerie van EL&I , de Directie Ruimte en Ontwikkeling (DRO) van OLB en het Bestuurscollege. Boone: “We hebben een enorme energie en betrokkenheid gezien, passie van de mensen voor de gebieden. Er zijn verschillen, maar er is vooral eensgezindheid. Wat beter zou kunnen is een gestructureerd contact tussen overheid en ondernemers, dat is er nu te weinig”.
Schutjes schetste de kansen rond de 1400 m3 gezuiverd water die er per dag beschikbaar is voor het tuinbouwgebied. “Het water is afkomstig van de afvalwaterzuivering en is geschikt voor tuinbouw. Een van de belangrijke maatregelen is een eerlijke verdeelsleutel van het water en de organisatie die daar zorg voor moet dragen.” Ook zien de deelnemers volgens Schutjes kansen voor het gebied omdat er veel ondernemers zijn. “Het ontbreekt echter aan een ondernemersloket – al was het om snel alle vergunningen te kunnen afhandelen.”

Toerisme biedt veel kansen
In beide werksessies concludeerden de deelnemers dat ze in een heel mooie omgeving wonen. Maar het landschap moet op veel plaatsen hersteld worden. Water speelde bij beide groepen een belangrijke rol, waarbij het verleden als voorbeeld werd aangehaald. Vroeger waren er grote bekkens en was er een werkend systeem om regenwater van de daken op te vangen. Hier en daar klonk de roep om herstel van dit systeem. Bij allen overheerste het gevoel dat met de mooie plek, en de rijke natuur en cultuur beide gebieden zeer geschikt zijn voor kleinschalige eco- en agrotoerisme. Het kan een enorme impuls geven aan beide gebieden.

Doen!!
Na een dankwoord van DRO directeur Jonathan Jukema nam gedeputeerde Burney El Hage het woord. El Hage is enthousiast over de plannen: “Mensen van Bonaire staan bekend om hun afwachtende houding. Laten we dat doorbreken. Bonairianen moeten nu het heft in eigen hand nemen om deze plannen waar te maken. Rincon was vroeger een economisch centrum. En nu? Ik zeg: laten we wakker worden uit onze slaap. De opmerkingen van de gedeputeerde leidden tot een stevige discussie onder de aanwezigen.
Het einde van de workshop is het begin van het vervolg: uitvoering van de plannen. Zoals El Hage zei: “niet alles kan en plannen moeten wel realistisch zijn”. DRO bespreekt samen met de initiatiefnemers van de workshop welke stappen nu worden genomen. Toegezegd is dat alle deelnemers een verslag krijgen en dat iedereen altijd contact kan opnemen met DRO.