Wat doet de Gezinsvoogdij?

De gezinsvoogdij op Bonaire is een onderdeel van de Jeugdzorg en Gezinsvoogdij Caribisch Nederland. Er werken 6 zogeheten ‘gezinsvoogden’. Dit zijn maatschappelijk werkers, die kinderen begeleiden die onder toezicht zijn gesteld door de rechter en ook hun ouders.

Wanneer wordt een kind onder toezicht gesteld en wat is dat precies?
Bij sommige kinderen zijn er ernstige zorgen over hun ontwikkeling en veiligheid, over de manier waarop ze opgroeien en over de situatie thuis. In dat geval doet de Voogdijraad van Bonaire, nadat ze een melding over de situatie van het kind hebben ontvangen, een onderzoek en geeft advies aan de rechter. Het is daarna altijd de rechter die al dan niet een ‘ondertoezichtstelling’ uitspreekt.

Bij een ondertoezichtstelling wijst de rechter een gezinsvoogd aan. Deze gaat er samen met de ouders voor zorgen dat de opvoedingssituatie weer veilig en stabiel wordt. Ouders blijven tijdens een ondertoezichtstelling verantwoordelijk voor hun kind, maar delen de verantwoordelijkheid met de gezinsvoogd. Ouders moeten belangrijke onderwerpen met de gezinsvoogd bespreken. Er worden samen besluiten genomen over bijvoorbeeld de schoolkeuze, de opvoeding en de gezondheidssituatie. De gezinsvoogd maakt samen met de ouders een Plan van Aanpak met doelen waaraan gewerkt wordt. Een ondertoezichtstelling is geen vrijwillige hulpverlening. Ouders zijn verplicht om er aan mee te werken. Er zijn ouders die dit moeilijk vinden. Er zijn ook ouders die het goed voor hun kind vinden dat het ondertoezicht gesteld is en de benodigde hulp krijgt.

Uithuisplaatsing
Vaak zijn ouders bang dat de gezinsvoogdij hun kind ‘weg komt halen’ en uit huis plaatst. Het komt soms voor dat kinderen op advies van hun gezinsvoogd uit huis geplaatst worden en er een andere (vaak tijdelijke) plek voor hen gezocht wordt in een pleeggezin of een opvang. Het is belangrijk om te weten dat een kind alleen in uiterste nood uit huis geplaatst wordt. Het gebeurt alleen wanneer het echt niet anders kan en het kind voor zijn of haar veiligheid niet meer thuis kan blijven wonen. Er zal altijd eerst worden geprobeerd om de problemen op te lossen door het inschakelen van hulp. Gezinsvoogden zien kinderen het liefst thuis bij hun ouders. Maar soms kunnen ouders (tijdelijk) onvoldoende of niet voor hun kinderen zorgen, omdat ze bijvoorbeeld verslaafd zijn. Ook komt het voor dat een kind ernstig geslagen, misbruikt of verwaarloosd wordt.
Alle beslissingen die grote gevolgen hebben voor ouders en kind, zoals een uithuisplaatsing, worden nooit door één persoon alleen genomen. De gezinsvoogd overlegt altijd met de gedragswetenschapper en het team voordat er een advies voor een uithuisplaatsing aan de rechter wordt uitgebracht. De rechter is degene die beslist of het advies terecht is en de uithuisplaatsing wordt uitgevoerd.

Voor ouders is een uithuisplaatsing van hun kind erg verdrietig en pijnlijk. Ook ouders die het niet lukt een verantwoordelijke ouder te zijn houden meestal veel van hun kind. Voor de gezinsvoogden zelf is het ook zwaar om tot een dergelijk advies te komen. Ouders blijven hun uit huis geplaatste kind wel zien. Er zal met hen gekeken worden naar de voorwaarden waar zij aan moeten werken en aan moeten voldoen waaronder het kind weer naar huis terug kan keren. Een ondertoezichtstelling wordt voor een jaar opgelegd en kan daarna verlengd worden door de rechter. Als de opvoedingssituatie weer veilig en stabiel is zal de ondertoezichtstelling worden opgeheven.

Gezamenlijk doel
Gezinsvoogden vinden het jammer dat er vaak veel misverstanden zijn over het werk dat zij doen. Het doel van zowel ouders als gezinsvoogden is dat de kinderen gezond, veilig en met plezier kunnen opgroeien. Als de ontwikkeling van een kind of het kind direct in gevaar is moet er soms worden ingegrepen om erger te voorkomen, hoe pijnlijk en verdrietig dat ook is. Ouders wie het nog niet lukt om hun problemen of de problemen van hun kind de baas te worden, zijn vaak toch tevreden met de ondertoezichtstelling omdat ze het beste voor hun kind willen.